vestihИзвестия Национальной академии наук Беларуси. Серия гуманитарных наукProceedings of the National Academy of Sciences of Belarus, Humanitarian Series2524-23692524-2377The Republican Unitary Enterprise Publishing House "Belaruskaya Navuka"vestih-200Research ArticleИСТОРИЯHISTORYНациональные общности на белорусских землях в период становления советской власти (ноябрь 1917 г. - ноябрь 1918 г.)National communities on Belarusian lands in the period of the Soviet regime coming into being (from November of 1917 to November of 1918)ДмитриеваО. П.DmitrievaO. P.noemail@neicon.ruИнститут истории НАН БеларусиBelarus201501072016026471Copyright © Дмитриева О.П., 20162016Дмитриева О.П.Dmitrieva O.P.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/200

Показан процесс становления национальной политики советских властей в период Первой мировой войны. Особое внимание уделено деятельности советских национальных организаций в отношении национально-культурного развития белорусов. Рассмотрено положение евреев, поляков и литовцев на белорусских землях в ноябре 1917 г. - ноябре 1918 г.

Processes of the Soviet national policy formation during the World War I have been researched by the author. Special attention has been paid to activities of Soviet national organizations concerned to the national and cultural development of Belarusians. The status of Jews, Poles, and Lithuanians on the Belarusian territory during the period from November, 1917 to November, 1918 has been analyzed.

ReferencesЛенин, В. И. Полное собрание сочинений: в 55 т. / В. И. Ленин. - М.: Изд-во полит. лит., 1967-1975. - Т. 35: Октябрь 1917 - март 1918 г. - 1974. - 618 с.Ленин, В. И. Полное собрание сочинений: в 55 т. / В. И. Ленин. - М.: Изд-во полит. лит., 1967-1975. - Т. 35: Октябрь 1917 - март 1918 г. - 1974. - 618 с.Навіцкі, У А. Савецкая палітыка ў адносінах да этнічных супольнасцей Беларусі / У. А. Навіцкі // Этнічныя супольнасці ў Беларусі: гісторыя і сучаснасць; навук. рэд. У. Навіцкі, М. Сташкевіч. - Мінск, 2001. - С. 15-19.Навіцкі, У А. Савецкая палітыка ў адносінах да этнічных супольнасцей Беларусі / У. А. Навіцкі // Этнічныя супольнасці ў Беларусі: гісторыя і сучаснасць; навук. рэд. У. Навіцкі, М. Сташкевіч. - Мінск, 2001. - С. 15-19.Государственный архив Минской области (ГАМи). - Ф. 322. Оп. 1. Д. 68.Государственный архив Минской области (ГАМи). - Ф. 322. Оп. 1. Д. 68.От Временного правительства // Вестн. Временного правительства. - 1917. - 5 марта. - C. 1.От Временного правительства // Вестн. Временного правительства. - 1917. - 5 марта. - C. 1.От Временного правительства // Вестн. Временного правительства. - 1917. - 18 марта. - C. 1.От Временного правительства // Вестн. Временного правительства. - 1917. - 18 марта. - C. 1.От Временного правительства // Вестн. Временного правительства. - 1917. - 13 (26) июня. - C. 1.От Временного правительства // Вестн. Временного правительства. - 1917. - 13 (26) июня. - C. 1.Национальный архив Республики Беларусь (НАРБ). - Ф. 4. Оп. 1. Д. 1.Национальный архив Республики Беларусь (НАРБ). - Ф. 4. Оп. 1. Д. 1.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 78.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 78.Дзядзінкін, А. Л. Культурна-асветніцкая дзейнасць органаў адукацыі Віцебскага губвыканкама ў адносінах да нацыянальных меншасцей / А. Л. Дзядзінкін // Этнічныя супольнасці ў Беларусі: гісторыя і сучаснасць; навук. рэд. У. Навіцкі, М. Сташкевіч. - Мінск, 2001. - С. 197- 201.Дзядзінкін, А. Л. Культурна-асветніцкая дзейнасць органаў адукацыі Віцебскага губвыканкама ў адносінах да нацыянальных меншасцей / А. Л. Дзядзінкін // Этнічныя супольнасці ў Беларусі: гісторыя і сучаснасць; навук. рэд. У. Навіцкі, М. Сташкевіч. - Мінск, 2001. - С. 197- 201.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 8.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 8.Скалабан, В. В. Белорусский национальный комиссариат: автореф. дис.. канд. ист. наук: 07.00.02 / В. В. Скалабан. - Минск, 1987. - 17 с.Скалабан, В. В. Белорусский национальный комиссариат: автореф. дис.. канд. ист. наук: 07.00.02 / В. В. Скалабан. - Минск, 1987. - 17 с.Ладысеў, У Ф. Праблема дзяржаўна-палітычнага самавызначэння Беларусі ў першыя месяцы пасля ўсталявання савецкай улады / У. Ф. Ладысеў // Працы гістарычнага факультэта БДУ / Беларус. дзярж. ун-т; пад рэд. У К. Коршука. - Мінск, 2009. - Вып. 4. - С. 26-33.Ладысеў, У Ф. Праблема дзяржаўна-палітычнага самавызначэння Беларусі ў першыя месяцы пасля ўсталявання савецкай улады / У. Ф. Ладысеў // Працы гістарычнага факультэта БДУ / Беларус. дзярж. ун-т; пад рэд. У К. Коршука. - Мінск, 2009. - Вып. 4. - С. 26-33.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 77.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 77.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 85.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 85.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 14.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 14.Лыч, Л. М. Нацыянальна-культурнае жыццё савецкай Беларусі (кастрычнік 1917 - снежань 1922 г.) / Л. М. Лыч // Октябрь 1917 года в судьбе мировой цивилизации; редкол. М. П. Костюк (гл. ред.) [и др.]. - Минск : Белорус. наука, 2008. - С. 273-275.Лыч, Л. М. Нацыянальна-культурнае жыццё савецкай Беларусі (кастрычнік 1917 - снежань 1922 г.) / Л. М. Лыч // Октябрь 1917 года в судьбе мировой цивилизации; редкол. М. П. Костюк (гл. ред.) [и др.]. - Минск : Белорус. наука, 2008. - С. 273-275.Ішчэ аб нацыянальнай школе // Беларускі шлях. - 1918. - 27 сак. - C. 2.Ішчэ аб нацыянальнай школе // Беларускі шлях. - 1918. - 27 сак. - C. 2.Мелешка, І. Новая Беларусь / І. Мелешка// Гоман. - 1918. - 19 ліп. - С. 1-2.Мелешка, І. Новая Беларусь / І. Мелешка// Гоман. - 1918. - 19 ліп. - С. 1-2.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 7.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 7.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 39.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 39.Туронак, Ю. Вацлаў Іваноўскі і адраджэнне Беларусі / Ю. Туронак. - Мінск: Медісонт, 2006. - 178 с.Туронак, Ю. Вацлаў Іваноўскі і адраджэнне Беларусі / Ю. Туронак. - Мінск: Медісонт, 2006. - 178 с.Устав Белорусского Общества по оказанию помощи пострадавшим от войны. - Вильня: Тип. М. М. Кухты, 1915. - 15 с.Устав Белорусского Общества по оказанию помощи пострадавшим от войны. - Вильня: Тип. М. М. Кухты, 1915. - 15 с.Г. Б. Хто вінават? / Г. Б. // Гоман. - 1917. - 14 верас. - С. 1-2.Г. Б. Хто вінават? / Г. Б. // Гоман. - 1917. - 14 верас. - С. 1-2.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 67.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 67.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 7.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 7.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 56.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 56.Куніцкая, З. А. Абласны выканаўчы камітэт Заходняй вобласці: стварэнне, структура, дзейнасць: аўтарэф. дыс.. канд. гіст. навук: 07.00.02 / З. А. Куніцкая. - Мінск, 2006. - 20 с.Куніцкая, З. А. Абласны выканаўчы камітэт Заходняй вобласці: стварэнне, структура, дзейнасць: аўтарэф. дыс.. канд. гіст. навук: 07.00.02 / З. А. Куніцкая. - Мінск, 2006. - 20 с.Ладысеў, У Ф. На пераломе эпох: станаўленне беларускай дзяржаўнасці (1917-1920 гг.). - Мінск: Бел. дзярж. ун-т, 1999. - 127 с.Ладысеў, У Ф. На пераломе эпох: станаўленне беларускай дзяржаўнасці (1917-1920 гг.). - Мінск: Бел. дзярж. ун-т, 1999. - 127 с.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 16.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 16.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 102.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 102.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 4.НАРБ. - Ф. 4. Оп. 1. Д. 4.НАРБ. - Ф. 4. - Оп. 1. - Д. 15.НАРБ. - Ф. 4. - Оп. 1. - Д. 15.Отдел рукописей библиотеки Академии наук Литвы. - Ф. 21. Д. 2231.Отдел рукописей библиотеки Академии наук Литвы. - Ф. 21. Д. 2231.Туронак, Ю. Мадэрная гісторыя Беларусі / Ю. Туронак. - Вільня: Ін-т беларусістыкі, 2006. - 877 с.Туронак, Ю. Мадэрная гісторыя Беларусі / Ю. Туронак. - Вільня: Ін-т беларусістыкі, 2006. - 877 с.Великий, А. Бунд в коммунистической Беларуси: хроника политического уничтожения / А. Великий // Репрессивная политика советской власти в Беларуси: сб. науч. раб.: в 3 ч. / Междунар. историко-просвет. правозащитное и благотворительное о-во «Мемориал»; под ред. И. Кузнецова, Я. Басина. - Минск, 2007. - Ч. 1. - С. 72-89.Великий, А. Бунд в коммунистической Беларуси: хроника политического уничтожения / А. Великий // Репрессивная политика советской власти в Беларуси: сб. науч. раб.: в 3 ч. / Междунар. историко-просвет. правозащитное и благотворительное о-во «Мемориал»; под ред. И. Кузнецова, Я. Басина. - Минск, 2007. - Ч. 1. - С. 72-89.Бунд в Беларуси, 1897-1921. Документы и материалы / Нац. архив Респ. Беларусь, Бел. науч.-исслед. ин-т документоведения и архивного дела. - Минск: БелНИИДАД, 1997. - 607 с.Бунд в Беларуси, 1897-1921. Документы и материалы / Нац. архив Респ. Беларусь, Бел. науч.-исслед. ин-т документоведения и архивного дела. - Минск: БелНИИДАД, 1997. - 607 с.Шехтман, И. Евреи и национальные движения в свободной России / И. Шехтман. - Одесса : Изд. т-во «Кинерет». - 1917. - 64 с.Шехтман, И. Евреи и национальные движения в свободной России / И. Шехтман. - Одесса : Изд. т-во «Кинерет». - 1917. - 64 с.Государственный архив Минской области (ГАМн). - Ф. 322. Оп. 1. Д. 13.Государственный архив Минской области (ГАМн). - Ф. 322. Оп. 1. Д. 13.ГАМн. - Ф. 322. Оп. 1. Д. 51.ГАМн. - Ф. 322. Оп. 1. Д. 51.Бядуля, З. Жыды на Беларусі (бытавыя штрыхі) / З. Бядуля // Беларускі шлях. - 1918. - 22 жн. - C. 1-2.Бядуля, З. Жыды на Беларусі (бытавыя штрыхі) / З. Бядуля // Беларускі шлях. - 1918. - 22 жн. - C. 1-2.Менскае жыццё // Беларускі шлях. - 1918. - 12 чэрв. - C. 2.Менскае жыццё // Беларускі шлях. - 1918. - 12 чэрв. - C. 2.Пачатак заняцця у местовых школах // Беларускі шлях. - 1918. - 17 жн. - C. 2.Пачатак заняцця у местовых школах // Беларускі шлях. - 1918. - 17 жн. - C. 2.ГАМн. - Ф. 1570. Оп. 1. Д. 16.ГАМн. - Ф. 1570. Оп. 1. Д. 16.Радзік, Р. Палякі - беларусы: узаемныя стэрэатыпы ў XIX-XX стст. (да 1939 г.) / Р. Радзік // Беларускі гістарычны агляд. - 1997. - Т. 4. - Сш. 1-2. - С. 35-60.Радзік, Р. Палякі - беларусы: узаемныя стэрэатыпы ў XIX-XX стст. (да 1939 г.) / Р. Радзік // Беларускі гістарычны агляд. - 1997. - Т. 4. - Сш. 1-2. - С. 35-60.Iwanow, M. Pierwszy naród ukarany. Polacy w Związku Radzieckim 1921-1939 / M. Iwanow. - Warszawa; Wrocław, 1991. - 399 s.Iwanow, M. Pierwszy naród ukarany. Polacy w Związku Radzieckim 1921-1939 / M. Iwanow. - Warszawa; Wrocław, 1991. - 399 s.Отчет о состоянии культурно-просветительской работы среди польского населения в Полоцком уезде Витебской губернии // Жизнь национальностей. - 1919. - 31 авг. - С. 4.Отчет о состоянии культурно-просветительской работы среди польского населения в Полоцком уезде Витебской губернии // Жизнь национальностей. - 1919. - 31 авг. - С. 4.ГАМн. - Ф. 322. Оп. 1. Д. 82.ГАМн. - Ф. 322. Оп. 1. Д. 82.ГАМн. - Ф. 322. Оп. 1. Д. 52.ГАМн. - Ф. 322. Оп. 1. Д. 52.Объявление об открытии художественной школы рисования, живописи и декоративного искусства // Бобруйский курьер. - 1917. - 12 окт. - C. 2 (на рус. и польск. яз.).Объявление об открытии художественной школы рисования, живописи и декоративного искусства // Бобруйский курьер. - 1917. - 12 окт. - C. 2 (на рус. и польск. яз.).НАРБ. - Ф. 701. Оп. 1. Д. 48.НАРБ. - Ф. 701. Оп. 1. Д. 48.Любецкий, П. Самоопределение наизнанку / П. Любецкий // Жизнь национальностей. - 1919. - 23 марта. - С. 1-2.Любецкий, П. Самоопределение наизнанку / П. Любецкий // Жизнь национальностей. - 1919. - 23 марта. - С. 1-2.Архівы Беларускай Народнай Рэспублікі. - Т. 1: у 2 кн.; уклад. С. Шупа. - Вільня; Нью-Ёрк; Менск; Прага, 1998. - 850 с.Архівы Беларускай Народнай Рэспублікі. - Т. 1: у 2 кн.; уклад. С. Шупа. - Вільня; Нью-Ёрк; Менск; Прага, 1998. - 850 с.Ціхаміраў, А. Беларуска-літоўскія дачыненні ў 1914-1920 гг. / А. Ціхаміраў // Спадчына. - 2000. - № 5/6. - С. 3-27.Ціхаміраў, А. Беларуска-літоўскія дачыненні ў 1914-1920 гг. / А. Ціхаміраў // Спадчына. - 2000. - № 5/6. - С. 3-27.НАРБ. - Ф. 701. Оп. 1. Д. 40.НАРБ. - Ф. 701. Оп. 1. Д. 40.

The authors declare that there are no conflicts of interest present.