vestihИзвестия Национальной академии наук Беларуси. Серия гуманитарных наукProceedings of the National Academy of Sciences of Belarus, Humanitarian Series2524-23692524-2377The Republican Unitary Enterprise Publishing House "Belaruskaya Navuka"10.29235/2524-2369-2018-63-2-135-150vestih-438Research ArticleСтатьиГУМАНИТАРНОЕ ЗНАНИЕ В ГОД НАУКИHUMANITIES AND THE YEAR OF SCIENCEКоваленяА. А.KovalenyaA. A.

член-корреспондент, доктор исторических наук, профессор, академик-секретарь Отделения гуманитарных наук и искусств

Corresponding Member, D. Sc. (Hist.), Professor, Academic Secretary, Humanities and Fine Arts Division

nasb@presidium.bas-net.byЛевковичВ. И.LevkovichV. I.

кандидат философских наук, заместитель академика-секретаря Отделения гуманитарных наук и искусств

Ph. D. (Philos.), Deputy Academic Secretary, Humanities and Fine Arts Division

nasb@presidium.bas-net.byНациональная академия наук Беларуси, МинскNational Academy of Sciences of Belarus, Minsk201822052018632135150Copyright © Коваленя А.А., Левкович В.И., 20182018Коваленя А.А., Левкович В.И.Kovalenya A.A., Levkovich V.I.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/438

Проанализированы результаты и достижения ученых-гуманитариев, выполнявших в 2017 г. государственную программу научных исследований «Экономика и гуманитарное развитие белорусского общества» на 2016–2020 годы. Отражены важнейшие научные результаты в области археологии, истории, экономики, философии, социологии, языкознания, литературы, искусствоведения, этнографии, права и педагогики. Отмечены наиболее крупные фундаментальные труды, раскрывающие богатейший историко-культурный и духовный пласт белорусского народа и не имеющие аналогов за рубежом. Показаны место и роль социально-гуманитарных наук в белорусском обществе. Подчеркнуто, что главной задачей исследований ученых-гуманитариев является аргументированное отстаивание исторической правомерности белорусской государственности и национально-государственных интересов Республики Беларусь в мировом сообществе, сохранение духовных и материальных историко-культурных ценностей белорусского народа, укрепление международного престижа страны и белорусской гуманитарной науки. Представлены количественные итоги работы и наиболее значимые практические достижения ученых-гуманитариев за 2017 г.

This article analyzes the results and achievements of scholars-humanists who have participated in a state research programme “Economics and Humanitarian Development of Belarusian Society for 2016–2020”, in 2017. The paper presents the most prominent scientific results in the field of archeology, history, economics, philosophy, sociology, linguistics, literature, art history, ethnography, law and pedagogy. The work denotes unparalleled and the most important fundamental studies that reveal rich historical, cultural and spiritual stratum of Belarusian people. Authors also show the right place and the role of social and humanitarian sciences in Belarusian society. The work stresses that the main objective of the research of scholars-humanists is not only the defence of the historical legitimacy of the Belarusian statehood and nationalstate interests of the Republic of Belarus in the world community, but also the preservation of the spiritual, material, historical and cultural values of Belarusian people and the strengthening of both: the country’s international prestige and Belarusian humanitarian science. And finally, the paper presents quantitative results of the work and the most significant practical achievements of scholars accomplished in 2017.

социально-гуманитарные наукипрограммаобществогосударственностьдуховные и материальные ценностиразвитиеhumanities and social sciencesprogrammesocietystatehoodspiritual and material valuesdevelopmentReferencesОтчет о выполнении государственной программы научных исследований «Экономика и гуманитарное развитие белорусского общества» на 2016–2020 гг. – Минск, 2017.Report on the Implementation of the 2016–2020 State Programme for Scientific Research in “The economy and humanitarian development of the Belarusian society”. Minsk, 2017 (in Russian).История аграрной науки Беларуси (XIX – начало XXI в.): в 2 ч. Ч. 1 / В. Г. Гусаков [и др.]; редкол.: В. Г. Гусаков (гл. ред.) [и др.]. – Минск: Беларус. навука, 2017. – 310 с.Gusakov V. G., Gaponenko O. A., Danilovich V. V., Krivichanina E. A., Nosevich L. I., Smekhovich N. V., Kovale- nya A. A., Tugai V. V. The history of agrarian science in Belarus (XIX – beginning of the XXI century). Part 1. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017. 310 p. (in Russian).История аграрной науки Беларуси (XIX – начало XXI в.): в 2 ч. Ч. 2 / В. Г. Гусаков [и др.]; редкол.: В. Г. Гусаков (гл. ред.) [и др.]. – Минск: Беларус. навука, 2017. – 508 с.Gusakov V. G., Gaponenko O. A., Danilovich V. V., Krivichanina E. A., Nosevich L. I., Smekhovich N. V., Kova- lenya A. A., Tugai V. V. The history of agrarian science in Belarus (XIX – beginning of the XXI century). Part 2. Minsk, Be- laruskaya navuka Publ., 2017. 508 p. (in Russian).Вклад белорусского народа в Победу в Великой Отечественной войне / А. М. Литвин [и др.]; гл. ред. А. А. Коваленя; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. – 2-е изд. – Минск: Беларус. навука, 2016. – 493, [2] с.: ил.Litvin A. M., Bezlepkin Ya. P., Voronkova I. Yu., Dolgotovich B. D., Zdanovich V. V., Kovalenya A. A.(ed), Коzаk K. I., Кrivorot А. А., Кuznetsovа-Тimonovа A. V., Кuzmenko V. I., Pavlov V. P., Smehovich N. V. The Belarusian People`s Contribution to the Viktory in the Great Patriotic War. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2016. 493 p. (in Russian).Локотко, А. И. Архитектура национальная и архитектура фрактальная = National architecture and fractal architecture: к проблеме идентичности в современной архитектуре / А. И. Локотко; пер. на англ. Д. М. Олексеенко; Нац. акад. наук Беларуси, Центр исслед. белорус. культуры, языка и лит., Ин-т искусствоведения, этнографии и фольклора им. Кондрата Крапивы. – Минск: Беларус. навука, 2017. – 135 с.: ил.Lokotkо А. I. National architecture and fractal architecture: to the problem of identity in modern architecture. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017. 135 p. (in Russian).Беларусь. Этнічныя супольнасці / А. В. Гурко [і інш.]; пад навук. рэд. А. В. Гурко. – Мінск: Беларус. Энцыкл. імя Петруся Броўкі, 2017. – 164 с.: іл.Gurko A. V., Gruntoў S. U., Bunkevіch N. S., Vnukovіch Yu. І., Ramanenka І. V., Tsyapkova G. І., Sheibak V. V., Gurko A. U. Belarus: Ethnic communities. Minsk, Belarusian Encyclopedia named after P. Brovki, 2017. 164 p. (in Belarusian).Этнокультурные процессы Белорусского Подвинья (Витебщины) в прошлом и настоящем / А. Вл. Гурко [и др.]; науч. ред. А. Викт. Гурко; Нац. акад. наук Беларуси, Центр исслед. белорус. культуры, языка и лит., Ин-т этнографии и фольклора им. Кондрата Крапивы. – Минск: Беларус. навука, 2017. – 628 с.: ил.Gurko A. V., Uleichik N. L., Chakvin I. V., Kasperovich G. I., Belyavina V. N., Rakova L. V., Novogrodsky T. A., Belkovskaya N. G., Yashchenko O. G., Gurko Vikt., Kukharonak T. I., Novak V. S., Batyaev V. F., Yarmolinskaya V. N. Past and Present Ethnocultural Processes in the Belarusian Dvina (Vitebsk region). Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017. 628 p. (in Russian).Нарысы гісторыі і культуры Беларусі: у 4 т. Т. 4: Культура ХХ – пачатку ХХІ ст. / А. І. Лакотка [і інш.]; навук. рэд. А. І. Лакотка. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 807 с.Lakotka A. І., Shamruk A. S., Gabrus’ T. V., Zhuk V. І., Sakhuta Ya. M., Agafonava N. A., Kastsyukovіch M. G., Myadzvedzeva V. A., Karpіlava A. A., Belaokaya M. A., Sushko K. A., Marunoў A. A., Yuўchanka N. A., Mdyvanі T. G., Tsmyg G. P., Prakaptsova V. P., Smol’skі R. B., Yarmalіnskaya V. M., Valodzіna T. V., Kukharonak T. І., Kalachova І. І., Yashchanka A. R., Balunenka І. І. Studies in the History and Culture of Belarus. Vol. 4.: Culture of the XX – early XXI century. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017. 807 p. (in Belarusian).Гарады і вёскі Беларусі: энцыкл. Т. 9: Гродзенская вобласць. Кн. 3 / рэдкал.: У. У. Андрыевіч (гал. рэд.) [і інш.]; Нац. акад. навук Беларусі; Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ. НАН Беларусі; Выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі». – Мінск: Беларус. Энцыкл. імя Петруся Броўкі, 2017. – 792 с.: іл.Knyazeva V. M., Vitaleva V. V., Shcharbatau A. G., Pyatrosava A. Yu., Batsyaeu V. F., Budz`ko U. D., Udal`tsou V. M., Shamruk A. S. Towns and Villages in Belarus. An Enciclopedia. Vol. 9.: Grodno Oblast. Book. 3. Minsk, Belarusian Enciclopedia named after P. Brovki, 2017. 792 p. (in Belarusian).Гістарычны слоўнік беларускай мовы. Вып. 37: Чорное–ящыкъ. Дадатак / склад. А. М. Булыка [і інш.]; пад рэд. А. М. Булыкі. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 415 с.Budz’ko І. U., Bulyka A. M., Kramko І. І., Myasnіkova V. U., Fedarenka G. U., Yarmolenka E. V. Historical Dictionary of the Belarusian language. Vol. 37. Chornoe–yashchyk. Application. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017, 415 p. (in Belarusian).Арфаэпічны слоўнік беларускай мовы / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; уклад.: В. П. Русак [і інш.]; рэдкал.: В. П. Русак, Ю. С. Гецэвіч, С. І. Лысы. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 757 с.Rusak V. P., Getcevich Yu. S., Lysy S. I., Mandzіk V. A. (eds.) Pronouncing dictionary of the Belarusian language. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017. 757 p. (in Belarusian).Этымалагічны слоўнік беларускай мовы. Т. 14: Т / уклад.: І. І. Лучыц-Федарэц, Г. А. Цыхун, Н. С. Шакун; гал. рэд. Г. А. Цыхун. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 334 с.Luchits-Fedorets І. І., Tsyhun G. A., Shakun N. S. (eds.) Etymological dictionary of the Belarusian language. Vol. 14. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017. 334 p. (in Belarusian).Сучасная беларуская мова. Марфеміка. Марфаналогія. Словаўтварэнне: вучэб.- метад. дапам. / З. І. Бадзевіч, В. П. Русак. – Мінск: БДУ, 2017. – 227 с.Badzevich Z. I., Rusak V. P. Modern Russian language. Marfemika. Marfanalogiya. Derivation. Minsk, Belarusian State University Publ., 2017. 227 p. (in Belarusian).Паэтыка літаратурных сувязей / У. В. Гніламедаў [і інш.]; навук. рэд.: У. В. Гніламедаў, М. У. Мікуліч. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 548 с.Gnіlamedau U. V., Mіkulіch M. U., Val’chuk A. V., Bakhanovіch N. L., Trus M. V., Shaladonava Zh. S., Vasyuchenka P. V., Barysyuk T. P., Mіnskevіch S. L. Poetics Literary links. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017. 458 p. (in Belarusian).Навуменка, І. Я. Збор твораў: у 10 т. Т. 8: Янка Купала. Якуб Колас: Духоўны воблік героя: Літаратуразнаўчыя працы / Іван Навуменка; падрыхт. тэкстаў, камент. і паслясл. У. Чароты; рэд. тома С. С. Лаўшук; Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ. – Мінск: Маст. літ., 2017. – 637 с.: іл.Navumenka І. Ya. Collected Works. Vol. 8. Janka Kupala. Yakub Kolas: the spiritual aspect of the hero: literary works. Minsk, Mastatskaya litaratura, 2017. 637 p.(in Belarusian).Навуменка, І. Я. Збор твораў: у 10 т. Т. 9: Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч; Змітрок Бядуля; Максім Багдановіч; Ранні Кузьма Чорны (1923–1929): літаратуразнаўчыя працы / Іван Навуменка; падрыхт. тэкстаў, камент. і паслясл. У. Чароты; Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы. – Мінск: Маст. літ., 2017. – 750 с.: іл.Navumenka І. Ya. Collected Works. Vol. 9. Vincent Dunin-Marcinkiewicz; Źmitrok Biadula; Maxim Bogdanovich; Early Kuzma Chorny (1923–1929): literary works. Minsk, Mastatskaya litaratura, 2017. 760 p. (in Belarusian).Навуменка, І. Я. Збор твораў: у 10 т. Т. 10: П’еса, вершы, інтэрв’ю, анкеты, выступленні, водзывы на дысертацыі, некралогі, аўтабіяграфія, успаміны, дзённікавыя запісы, лісты / Іван Навуменка; падрыхт. тэкстаў, камент. і паслясл. Н. Пыско; рэд. тома С. С. Лаўшук; Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ. – Мінск: Маст. літ., 2017. – с.: іл.Navumenka І. Ya. Collected works. Vol. 10. Plays, poems, interviews, questionnaires, presentations, reviews of the thesis, obituaries, autobiography, memoirs, diaries, letters. Minsk, Mastatskaya litaratura, 2017 (in Belarusian).Локотко, А. И. Архитектура Беларуси в европейском и мировом контексте / А. И. Локотко. – Минск: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2012. – 432 с.Lokotko А. I. Architecture of Belarus into the European and global context. Minsk, Belarusian Enciclopedia named after P. Brovki, 2012. 432 p. (in Russian)Локотко, А. И. Архитектура: авангард, абсурд, фантастика. – Минск: Беларус. навука, 2012. – 206 с.Lokotko А. I. Architecture: avant-garde, absurd, fantastic. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2012. 206 p. (in Russian)Лакотка, А. I. Народнае дойлiдства / А. I. Лакотка. – Мiнск: Беларус. навука, 2014. – 200 с.Lokotko А. I. Folk architecture. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2014. 200 p. (in Belarusian)Локотко, А. И. Простор родной. Беларусь: альбом. – Минск: Беловагрупп, 2017. – 208 с.Lokotko А. I. Plenty of home. Belarus: the album. Minsk, Belovagrupp Publ., 2017. 208 p. (in Russian).Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі: у 6 т. Т. 4: Асветніцтва / аўтары тома: І. М. Бабкоў [і інш.]; рэдкал. тома: В. Б. Евароўскі [і інш.]; Нац. акад. навук Беларусі, Iн-т філасофіі. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 431 с.Babkou І. M., Evaroўskі V. B., Darashevіch E. K., Konan U. M., Dubroўskі U. V., Tsukerman A. Ya., Kul’-Syal’verstava S. Ya., Ramanchanka Ya. V., Lazarevіch A. A., San’ko S. І., Shyrakanau Dz. І. History of philosophical and political thought of Belarus. Vol. 4. Education. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017. 431 p. (in Belarusian).Белорусское общество в контексте цивилизационно-культурного кода: социологическое измерение / И. В. Котляров [и др.]; гл. ред. И. В. Котляров; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т социологии. – Минск: Беларус. навука, 2017. – 392 с.: ил., табл.Kotlyarov I. V., Sechko N. N., Shukhatovich V. R., Obrazhei O. N., Sosnovskaya N. A., Yakovleva N. I., Nazarova D. V., Smirnova R. A., Kuz’menko T. V., Likhacheva O. N., Komarovskii A. V., Shavel’ S. A., Nazarenko Yu. S., Kroitor S. N., Sharyi I. N., Artyukhin M. I., Antonova T. A., Smirnov V. E., Babosov E. M., Lashuk I. V., Balich N. L., Verenich M. I., Sokolova G. N., Taranova E. V., Martishchenkova E. V. Belarusian society in the context of civilizational and cultural code: sociological dimension. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2017. 392 p. (in Russian).

The authors declare that there are no conflicts of interest present.