vestihИзвестия Национальной академии наук Беларуси. Серия гуманитарных наукProceedings of the National Academy of Sciences of Belarus, Humanitarian Series2524-23692524-2377The Republican Unitary Enterprise Publishing House "Belaruskaya Navuka"vestih-61Research ArticleИСТОРИЯHISTORYНациональная политика германских оккупационных властей на территории Беларуси в годы Первой мировой войныNational policy pursued by the German High Command on Belarusian territory during the World War 1ДмитриеваО. П.DmitriyevaO. P.noemail@neicon.ruThe History Institute of the Belarus National Science AcademyBelarus201401072016043340Copyright © Дмитриева О.П., 20162016Дмитриева О.П.Dmitriyeva O.P.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/61

Анализируется национальная политика германских оккупационных властей на территории Беларуси в 1915-1918 гг. Особое внимание уделяется развитию белорусского, литовского и польского национального движения.

ReferencesМигун, Д. А. Германия и Беларусь: Уроки истории / Д. А. Мигун. - Минск: РИВШ БГУ, 2001. - 63 с.Мигун, Д. А. Германия и Беларусь: Уроки истории / Д. А. Мигун. - Минск: РИВШ БГУ, 2001. - 63 с.Платонаў, р. Пад пятой германскага кайзера / Р. Платонаў // Беларускі гістарычны часопіс. - 2001. - № 2. -С. 42-73.Платонаў, р. Пад пятой германскага кайзера / Р. Платонаў // Беларускі гістарычны часопіс. - 2001. - № 2. -С. 42-73.Тихомиров, А. Проблема белорусско-германских отношений в 1914-1922 гг. / А. Тихомиров // Белорусский журнал международного права и международных отношений. - 2002. - № 4. - С. 36-44.Тихомиров, А. Проблема белорусско-германских отношений в 1914-1922 гг. / А. Тихомиров // Белорусский журнал международного права и международных отношений. - 2002. - № 4. - С. 36-44.Иоффе, Э. Первая мировая: белорусское направление / Э. Иоффе // Белорусская нива. - 2011. - 15 нояб.Иоффе, Э. Первая мировая: белорусское направление / Э. Иоффе // Белорусская нива. - 2011. - 15 нояб.Мигун, Д. А. Переговоры в Брест-Литовске и судьбы восточных славян / Д. А. Мигун // Гістарычная навука ў Белдзяржуніверсітэце на рубяжы тысячагоддзяў. - Минск: БГУ, 2000. - С. 454-455.Мигун, Д. А. Переговоры в Брест-Литовске и судьбы восточных славян / Д. А. Мигун // Гістарычная навука ў Белдзяржуніверсітэце на рубяжы тысячагоддзяў. - Минск: БГУ, 2000. - С. 454-455.Баціс, М. Ober Ost і нямецкая акупацыя Гародні ў Першую сусветную вайну паводле дзённіка Курта Кламрота / М. Баціс // Гістарычны альманах. - 2012. - Т. 18. - С. 42-73.Баціс, М. Ober Ost і нямецкая акупацыя Гародні ў Першую сусветную вайну паводле дзённіка Курта Кламрота / М. Баціс // Гістарычны альманах. - 2012. - Т. 18. - С. 42-73.Das Land Ober Ost. Deutsche Arbeit in den Verwaltungsgebieten Kurland, Litauen und Bialystok-Grodno. - Stuttgart-Berlin: Deutsche Verlags-Anstalt, 1917. - 433 s.Das Land Ober Ost. Deutsche Arbeit in den Verwaltungsgebieten Kurland, Litauen und Bialystok-Grodno. - Stuttgart-Berlin: Deutsche Verlags-Anstalt, 1917. - 433 s.Белявина, В. Н. Беларусь в годы Первой мировой войны / В. Н. Белявина. - Минск: Беларусь, 2013. - 398 с.Белявина, В. Н. Беларусь в годы Первой мировой войны / В. Н. Белявина. - Минск: Беларусь, 2013. - 398 с.Linde, G. Die deutsche Politik in Litauen im Ersten Weltkrieg / G. Linde. - Wiesbaden: Published by Otto Harrassowitz, 1963. - 263 s.Linde, G. Die deutsche Politik in Litauen im Ersten Weltkrieg / G. Linde. - Wiesbaden: Published by Otto Harrassowitz, 1963. - 263 s.Запісы Беларускага інстытута навукі і мастацтва ў Нью-Ёрку. - 1917. - Сш. 12. - 160 с.Запісы Беларускага інстытута навукі і мастацтва ў Нью-Ёрку. - 1917. - Сш. 12. - 160 с.Людендорф, Э. Мои воспоминания о войне, 1914-1918 гг. / Э. Людендорф. - М.: АСТ; Минск: Харвест, 2005. -799 с.Людендорф, Э. Мои воспоминания о войне, 1914-1918 гг. / Э. Людендорф. - М.: АСТ; Минск: Харвест, 2005. -799 с.Ober Ost's instructions adopted in 1916 // The Lithuania State History Archive (LSHA). - Backlog 641. Inventory 1. -File 883а. (in German).Ober Ost's instructions adopted in 1916 // The Lithuania State History Archive (LSHA). - Backlog 641. Inventory 1. -File 883а. (in German).Брэдэрлоў, Н. Беларусь у люстэрку нямецкамоўных газет 1914-1918 гг. / Н. Брэдэрлоў // Беларусіка = Albaruthenica; Кн. 5. Матэрыялы міжнар. навук. канф. «Культура беларускага замежжа», Мінск, чэрвень 1994 г. / рэдкал. У. Конан, А. Мальдзіс [і інш.]. - Мінск: Навука і тэхніка, 1994. - С. 94-98.Брэдэрлоў, Н. Беларусь у люстэрку нямецкамоўных газет 1914-1918 гг. / Н. Брэдэрлоў // Беларусіка = Albaruthenica; Кн. 5. Матэрыялы міжнар. навук. канф. «Культура беларускага замежжа», Мінск, чэрвень 1994 г. / рэдкал. У. Конан, А. Мальдзіс [і інш.]. - Мінск: Навука і тэхніка, 1994. - С. 94-98.Мигун, Д. А. Газета 10-й немецкой армии как источник к вопросу о политике Германии на территории Беларуси в 1915-1916 гг. / Д. А. Мигун // Сборник трудов молодых ученых и аспирантов. Вып. 1 / РИВШ БГУ. - Минск, 1999. -С. 53-54.Мигун, Д. А. Газета 10-й немецкой армии как источник к вопросу о политике Германии на территории Беларуси в 1915-1916 гг. / Д. А. Мигун // Сборник трудов молодых ученых и аспирантов. Вып. 1 / РИВШ БГУ. - Минск, 1999. -С. 53-54.The Ober Ost's instructions adopted in Lithuania during the German occupation (1916-1918) // The Manuscript Department of the Lithuania Science Academy. - Backlog 23. - File 46/1. (in German).The Ober Ost's instructions adopted in Lithuania during the German occupation (1916-1918) // The Manuscript Department of the Lithuania Science Academy. - Backlog 23. - File 46/1. (in German).Zemke, H. Oberbefehlshaber Ost und das Schulwessen im Vervaltungsbereich Litauen wahrend des Weltkrieges / Н. Zemke. - Berlin: Stollberg und C°, 1936. - 120 s.Zemke, H. Oberbefehlshaber Ost und das Schulwessen im Vervaltungsbereich Litauen wahrend des Weltkrieges / Н. Zemke. - Berlin: Stollberg und C°, 1936. - 120 s.Ціхаміраў, А. Беларуска-літоўскія дачыненні ў 1914-1920 гг. / А. Ціхаміраў // Спадчына. - 2000. - № 5-6. -С. 3-27.Ціхаміраў, А. Беларуска-літоўскія дачыненні ў 1914-1920 гг. / А. Ціхаміраў // Спадчына. - 2000. - № 5-6. -С. 3-27.У забранай часці Беларусі // Вольная Беларусь. - 1917. - 11 жн. - С. 4.У забранай часці Беларусі // Вольная Беларусь. - 1917. - 11 жн. - С. 4.Брэдэрлоў, Н. Этнаграфічныя назіранні славістаў у Беларусі ў час Першай сусветнай вайны // Беларусіка = Albaruthenica; Кн. 6. Матэрыялы міжнар. навук. канф. «Беларусь паміж Усходам і Захадам: Праблемы міжнацыянальнага, міжрэлігійнага і міжкультурнага ўзаемадзеяння, дыялогу і сінтэзу», Мінск, чэрвень 1995 г. / рэдкал. У. Конан, А. Мальдзіс [і інш.]. - Мінск: ННАЦ імя Ф. Скарыны, 1995. - С. 238-242.Брэдэрлоў, Н. Этнаграфічныя назіранні славістаў у Беларусі ў час Першай сусветнай вайны // Беларусіка = Albaruthenica; Кн. 6. Матэрыялы міжнар. навук. канф. «Беларусь паміж Усходам і Захадам: Праблемы міжнацыянальнага, міжрэлігійнага і міжкультурнага ўзаемадзеяння, дыялогу і сінтэзу», Мінск, чэрвень 1995 г. / рэдкал. У. Конан, А. Мальдзіс [і інш.]. - Мінск: ННАЦ імя Ф. Скарыны, 1995. - С. 238-242.Объявление об открытии белорусского книжного магазина // Гоман. - 1916. - 10 сак. - С. 3.Объявление об открытии белорусского книжного магазина // Гоман. - 1916. - 10 сак. - С. 3.Кніжніца // Гоман. - 1917. - 18 мая. - С. 3.Кніжніца // Гоман. - 1917. - 18 мая. - С. 3.Общая переписка с народным комиссаром по делам национальностей за февраль-декабрь 1918 г. // The National Achieve of the Republic of Belarus (NARB). -Backlog 4. Inventory 1. - File 96.Общая переписка с народным комиссаром по делам национальностей за февраль-декабрь 1918 г. // The National Achieve of the Republic of Belarus (NARB). -Backlog 4. Inventory 1. - File 96.Вабішчэвіч, А. М. Беларускае навуковае таварыства ў Вільні (1918-1939 гг.) / А. М. Вабішчэвіч // Беларускі гістарычны часопіс. - 2009. - № 6. - С. 35-40.Вабішчэвіч, А. М. Беларускае навуковае таварыства ў Вільні (1918-1939 гг.) / А. М. Вабішчэвіч // Беларускі гістарычны часопіс. - 2009. - № 6. - С. 35-40.Весялкоўскі, Ю. Беларусь у Першай сусветнай вайне / Ю. Весялкоўскі. - Беласток; Лондан, 1996. - 361 с.Весялкоўскі, Ю. Беларусь у Першай сусветнай вайне / Ю. Весялкоўскі. - Беласток; Лондан, 1996. - 361 с.Першая Устаўная грамата да народаў Беларусі // Национальный правовой интернет-портал Республики Беларусь [Электронный ресурс]. - 2014. - Режим доступа: http://www.pravo.by/main.aspx?guid=6401. - Дата доступа: 14.02.2014.Першая Устаўная грамата да народаў Беларусі // Национальный правовой интернет-портал Республики Беларусь [Электронный ресурс]. - 2014. - Режим доступа: http://www.pravo.by/main.aspx?guid=6401. - Дата доступа: 14.02.2014.Вопыт і ўрокі гісторыі: БНР як нацыянальная форма беларускай дзяржаўнасці // Звязда [Электронный ресурс]. - 2014. - Режим доступа: http://zviazda.by/2013/03/6243.html. - Дата доступа: 04.02.2014.Вопыт і ўрокі гісторыі: БНР як нацыянальная форма беларускай дзяржаўнасці // Звязда [Электронный ресурс]. - 2014. - Режим доступа: http://zviazda.by/2013/03/6243.html. - Дата доступа: 04.02.2014.Другая Устаўная грамата да народаў Беларусі // Национальный правовой интернет-портал Республики Беларусь [Электронный ресурс]. - 2014. - Режим доступа: http://www.pravo.by/main.aspx?guid=6441. - Дата доступа: 04.02.2014.Другая Устаўная грамата да народаў Беларусі // Национальный правовой интернет-портал Республики Беларусь [Электронный ресурс]. - 2014. - Режим доступа: http://www.pravo.by/main.aspx?guid=6441. - Дата доступа: 04.02.2014.Трэцяя Устаўная грамата Рады Беларускае Народнае Рэспублікі // Национальный правовой интернет-портал Республики Беларусь [Электронный ресурс]. - 2014. - Режим доступа: http://www.pravo.by/main.aspx?guid=6441. -Дата доступа: 04.02.2014.Трэцяя Устаўная грамата Рады Беларускае Народнае Рэспублікі // Национальный правовой интернет-портал Республики Беларусь [Электронный ресурс]. - 2014. - Режим доступа: http://www.pravo.by/main.aspx?guid=6441. -Дата доступа: 04.02.2014.Мазец, В. Г. БНР и праблемы нацыянальных супольнасцей / В. Г. Мазец // Этнічныя супольнасці ў Беларусі: гісторыя і сучаснасць / Мінск: Дэяполіс; навук. рэд. У. Навіцкі, М. Сташкевіч. - Мінск, 2001. - С. 191-193.Мазец, В. Г. БНР и праблемы нацыянальных супольнасцей / В. Г. Мазец // Этнічныя супольнасці ў Беларусі: гісторыя і сучаснасць / Мінск: Дэяполіс; навук. рэд. У. Навіцкі, М. Сташкевіч. - Мінск, 2001. - С. 191-193.Ладысеў, У. Ф. На пераломе эпох: станаўленне беларускай дзяржаўнасці (1917-1920 гг.). - Мінск: Бел. дзярж. ун-т, 1999. - 127 с.Ладысеў, У. Ф. На пераломе эпох: станаўленне беларускай дзяржаўнасці (1917-1920 гг.). - Мінск: Бел. дзярж. ун-т, 1999. - 127 с.Марковский, М. Литовцы в прошлом и настоящем / М. Марковский. - Петроград: Задруга, 1917. - 31 с.Марковский, М. Литовцы в прошлом и настоящем / М. Марковский. - Петроград: Задруга, 1917. - 31 с.Щавлинский, Н. Б. Государственно-политичесоке и национально-культурное самоопределение Беларуси в годы Первой мировой войны (1914-1918 гг.) / Н. Б. Щавлинский. - Минск: Мэджик Бук, 2009. - 191 с.Щавлинский, Н. Б. Государственно-политичесоке и национально-культурное самоопределение Беларуси в годы Первой мировой войны (1914-1918 гг.) / Н. Б. Щавлинский. - Минск: Мэджик Бук, 2009. - 191 с.Станкевіч, А. Да гісторыі беларускага палітычнага вызвалення / А. Станкевіч. - Вільня: Шляху моладзі, 1935. - 128 с.Станкевіч, А. Да гісторыі беларускага палітычнага вызвалення / А. Станкевіч. - Вільня: Шляху моладзі, 1935. - 128 с.Шчаўлінскі, М. Б. Беларуская культура ў гады Першай сусветнай вайны / М. Б. Шчаўлінскі. - Минск: РИВШ БГУ, 2002. - 78 с.Шчаўлінскі, М. Б. Беларуская культура ў гады Першай сусветнай вайны / М. Б. Шчаўлінскі. - Минск: РИВШ БГУ, 2002. - 78 с.Vakar, N. P. Belorussia / N. P. Vakar. - Cambridge: Harvard University Press, 1956. - 297 p.Vakar, N. P. Belorussia / N. P. Vakar. - Cambridge: Harvard University Press, 1956. - 297 p.Акт независимости Литвы от 16 февраля 1918 // Средневековая Литва [Электронный ресурс]. - 2013. - Режим доступа: http://viduramziu.istorija.net/etno/vasario16-ru.htm. - Дата доступа: 06.07.2013.Акт независимости Литвы от 16 февраля 1918 // Средневековая Литва [Электронный ресурс]. - 2013. - Режим доступа: http://viduramziu.istorija.net/etno/vasario16-ru.htm. - Дата доступа: 06.07.2013.Доля беларусаў // Беларускі шлях. - 1918. - 27 сак. - С. 1.Доля беларусаў // Беларускі шлях. - 1918. - 27 сак. - С. 1.Смалянчук, А. Ф. Польскі грамадска-палітычны рух на беларускіх і літоўскіх землях. 1864 - люты 1917 года: аўтарэф. дыс.. д-ра гіст. навук: 07.00.02 /А. Ф. Смалянчук; ДНУ «Ін-т гіст. Нац. акад. навук Беларусі». - Мінск, 2002. - 39 с.Смалянчук, А. Ф. Польскі грамадска-палітычны рух на беларускіх і літоўскіх землях. 1864 - люты 1917 года: аўтарэф. дыс.. д-ра гіст. навук: 07.00.02 /А. Ф. Смалянчук; ДНУ «Ін-т гіст. Нац. акад. навук Беларусі». - Мінск, 2002. - 39 с.Смалянчук, А. Ф. Паміж краёвасцю і нацыянальнай ідэяй. Польскі рух на беларускіх і літоўскіх землях. 1864 -люты 1917 г. / А. Ф. Смалянчук. - СПб.: Неўскі прасцяг, 2004. - 406 с.Смалянчук, А. Ф. Паміж краёвасцю і нацыянальнай ідэяй. Польскі рух на беларускіх і літоўскіх землях. 1864 -люты 1917 г. / А. Ф. Смалянчук. - СПб.: Неўскі прасцяг, 2004. - 406 с.Jankowski, Cz. Z dnia na dzien. Warszawa. 1914-1915 / Сz. Jankowski. - Wilno, 1923. - 402 s.Jankowski, Cz. Z dnia na dzien. Warszawa. 1914-1915 / Сz. Jankowski. - Wilno, 1923. - 402 s.Доклад помощника заведующего беженским отделом комиссариата М. И. Мороза в БНК от 29 сентября 1918 г. // The National Achieve of the Republic of Belarus (NARB). -Backlog 4. Inventory 1. - File 67.Доклад помощника заведующего беженским отделом комиссариата М. И. Мороза в БНК от 29 сентября 1918 г. // The National Achieve of the Republic of Belarus (NARB). -Backlog 4. Inventory 1. - File 67.Warszawy telegrafujue // Homan (Niezwyczainy dadatak). - 1916. - 5 listapada. - S. 1.Warszawy telegrafujue // Homan (Niezwyczainy dadatak). - 1916. - 5 listapada. - S. 1.Соболевская, О. А. Евреи Гродненщины / О. Соболевская, В. Гончаров. - Донецк: Норд-Пресс, 2005. - 372 с.Соболевская, О. А. Евреи Гродненщины / О. Соболевская, В. Гончаров. - Донецк: Норд-Пресс, 2005. - 372 с.Instruction for recording the German families on the Ober Ost territory // The Manuscript Department of the Library of the Lithuania Science Academy. - Vol. 23. - Record. 15 (in German).Instruction for recording the German families on the Ober Ost territory // The Manuscript Department of the Library of the Lithuania Science Academy. - Vol. 23. - Record. 15 (in German).

The authors declare that there are no conflicts of interest present.