vestihИзвестия Национальной академии наук Беларуси. Серия гуманитарных наукProceedings of the National Academy of Sciences of Belarus, Humanitarian Series2524-23692524-2377The Republican Unitary Enterprise Publishing House "Belaruskaya Navuka"10.29235/2524-2369-2021-66-1-68-75vestih-815Research ArticleЯЗЫКОЗНАНИЕLINGUISTICSКантрастыўны прынцып падзелу сацыяльнай рэчаіснасці паводле культурна-саслоўнай прыкметы ў беларускай мове і літаратуры XIX ст.Contrastive principle of the division of social reality on the cultural-social-estate signs in the belarusian language and literature of XIX centuryИгнатюкТ. Н.IgnatyukТ. N.

Игнатюк Татьяна Николаевна – старший преподаватель

ул. Московская, 267, 224017, Брест

Tatyana N. Ignatyuk – Senior Lecturer

267 Moskowskaya Str., Brest 224017

tignatyuk@mail.ruБрестский государственный технический университетBrest State Technical University2021240220216616875Copyright © Игнатюк Т.Н., 20212021Игнатюк Т.Н.Ignatyuk Т.N.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/815

Исследуются особенности принципа контраста разделения социальной действительности, который был обусловлен историческими обстоятельствами и особенностями национально-культурного самосознания белорусского общества того времени. Анализируется роль ценностных представлений с сословной принадлежностью в процессе собственной идентификации представителей социальных институтов и утверждения своей аутентичности. Раскрываются черты национального характера белорусского народа в период демократизации языка и литературы. Приводятся примеры воздействия исторических обстоятельств на процесс национальной идентификации и национального самосознания белорусского народа, раскрываются особенности характера и мировоззрения простого человека, показывается, как решались социальные противоречия в тогдашнем обществе.

The article examines the features of the contrast principle of the separation of social reality which was due to historical circumstances and peculiarities of national and cultural identity of the Belarusian society of that time. The role of value concepts with class affiliation in the process of self-identification of representatives of social institutions and assertion of their authenticity is analyzed. Features of the national character of the Belarusian people in the period of democratization of language and literature are revealed. Examples of the impact of historical circumstances on the process of national identification and national self-awareness of the Belarusian people are given, peculiarities of the character and worldview of an ordinary person are revealed. It is shown how social contradictions were resolved in the then society.

социальные противоречия: пафос: национально-культурное возрождение: национальная идентификацияsocial contradictions: pathos: national-cultural revival: national identificationReferencesНицше, Ф. По ту сторону добра и зла ; К генеалогии морали : [пер. с нем.] / Ф. Ницше. – Минск : Беларусь, 1992. – 335 с.Nietzsche F. Beyond Good and Evil. On the genealogy of morality. Minsk, Belarus’ Publ., 1992. 335 p. (in Russian).Гніламедаў, У. Ад даўніны да сучаснасці: нарыс пра беларускую паэзію / У. Гніламедаў. – Мінск : Маст. літ., 2001. – 246 с.Gnilamedau U. From antiquity to the present: an essay on Belarusian poetry. Minsk, Mastatskaya Litaratura Publ., 2001. 246 p. (in Russian).Мickiewicz, A. Dziela wszystkie. T. 16 / A. Мickiewicz. – Lwow : Wydanie Sijmowe, b. r. – 230 s.Мickiewicz A. All works. Vol. 16. Lwow, Sejm Edition. 230 p. (in Рolish).Беларуская літаратура XIX стагоддзя : хрэстаматыя : вучэб. дапам. / уклад.: А. А. Лойка, В. П. Рагойша. – 2-е выд., перапрац. і дап. – Мінск : Выш. шк., 1988. – 487 с.Loika A. A., Ragoisha V. P. (comp.). Belarusian literature of the XIX century. 2nd. ed. Minsk, Vysheishaya shkola Publ., 1988. 487 p. (in Russian).Ян Баршчэўскі // Беларускія пісьменнікі : біябібліягр. слоўн. : у 6 т. / Ін-т літ. імя Я. Купалы Акад. навук Рэсп. Беларусь, Беларус. Энцыкл. ; пад рэд. А. І. Мальдзіса. – Мінск, 1992–1995. – Т. 1. – 1992. – С. 252.Jan Barshcheuski. Belarusian writers: a bibliographic dictionary. Vol. 1. Minsk, 1992, p. 252 (in Belarusian).Чачот, Я. Выбраныя творы / Я. Чачот ; уклад., пер. з пол., прадм. і камент. К. Цвіркі. – Мінск : Беларус. кнігазбор, 1996. – 374 с.Chachot Ya. Selected works. Minsk, Belaruski knigazbor Publ., 1996. 374 p. (in Belarusian).Заняпад і адраджэнне: беларуская літаратура ХІХ ст. / уклад., прадм. і заўв. У. Казберука. – Мінск : Маст. літ., 2001. – 606 с.Kazberuk U. (comp.). Decline and revival: nineteenth-century Belarusian literature. Minsk, Mastatskaya litaratura Publ., 2001. 606 p. (in Belarusian).Дунін-Марцінкевіч, В. Збор твораў : у 2 т. / В. Дунін-Марцінкевіч ; уклад. з тэкст. падрыхт., пер. Я. Янушкевіча. – Мінск : Маст. літ., 2008. – Т. 2 : Вершаваныя аповесці і апавяданні. Вершы. Публіцыстыка. Лісты і пасланні. Пераклады. Dubia. – 598 с.Dunin-Martsinkevich V. Collection of works. Vol. 2. Poem stories and short stories, poems, journalism, letters and epistles. Translations. Dubia. Minsk, Mastatskaya litaratura Publ., 2008. 598 p. (in Belarusian).Сыракомля, У. Выбраныя творы / У. Сыракомля ; уклад., прадм., камент. К. Цвіркі. – Мінск : Беларус. навука, 2011. – 580 с.Syracomlya U. Selected works. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2011. 580 p. (in Belarusian).Храптовіч, І. Погляд на паэзію беларускага люду / І. Храптовіч // Літаратура першай паловы ХІХ стагоддзя / уклад. і камент. М. В. Хаўстовіча ; навук. рэд. С. Л. Гаранін. – Мінск, 2012. – С. 1011–1034. – (Залатая калекцыя беларускай літаратуры ; т. 3).Khraptovich I. A. Look at the poetry of the Belarusian people. Lіtaratura pershai palovy XIX stagoddzya [Literature of the first half of the 19th century]. Minsk, 2012, pp. 1011–1034 (in Belarusian).Багушэвіч, Ф. Творы / Ф. Багушэвіч ; уклад. і прадм. Я. Янушкевіча ; камент. У. Содаля, Я. Янушкевіча. – 2-е выд. – Мінск : Маст. літ., 2001. – 206 с.Bagushevich F. Works. 2nd ed. Minsk, Mastatskaya litaratura Publ., 2001. 206 p. (in Russian).Літаратура Беларусі XIX стагоддзя : анталогія / уклад.: К. А. Цвірка, I. С. Шпакоўскі, К. У. Антановіч. – Мінск : Беларус. навука, 2013. – 862 с.Tsvirka K. A., Shpakouski I. S., Antanovich K. U. (comp.). Literature of XIX century Belarus: anthology. Minsk, Belaruskaya navuka Publ., 2013. 862 p. (in Belarusian).Навумовіч, У. А. Беларуская літаратура : вучэб. дапам. / У. А. Навумовіч. – Мінск : Выш. шк., 2007. – 478 с.Navumovich U. A. Belarusian literature. Minsk, Vysheishaya shkola Publ., 2007. 478 p. (in Belarusian).

The authors declare that there are no conflicts of interest present.